तुम्ही स्वतःच्याच विचारांच्या जाळ्यात आणि विनाकारण ताणात अडकताय का?
आपल्याला सगळ्यांना आयुष्यात सुख, समाधान, आत्मविश्वास आणि मानसिक शांतता हवी असते, पण अनेकदा आपण स्वतःच्याच विचारांच्या जाळ्यात अडकतो आणि स्वतःलाच त्रास देतो. भूषण कुलकर्णी लिखित 'एलिस उवाच' हे पुस्तक जगप्रसिद्ध मानसशास्त्रज्ञ अल्बर्ट एलिस (Albert Ellis) आणि त्यांच्या 'Rational Emotive Behaviour Therapy' (REBT) च्या क्रांतीकारी सिद्धांतांवर आधारित एक अत्यंत प्रभावी मार्गदर्शक आहे.
हे पुस्तक तुम्हाला केवळ वरवरचा "सकारात्मक विचार" (Positive thinking) करायला शिकवत नाही, तर तुमच्या भावना, विचार आणि वर्तन यांच्यातील नाते उलगडून दाखवते. स्वतःला त्रास देणाऱ्या चुकीच्या विश्वासांना (irrational beliefs) निर्दयतेने कसे तपासावे, त्यांना प्रश्न कसे विचारावे आणि खऱ्या अर्थाने रॅशनल (तर्कशुद्ध) व समाधानी जगण्याकडे कशी वाटचाल करावी, हे यात अतिशय सोप्या आणि थेट मराठी भाषेत सांगितले आहे.
या पुस्तकातून तुम्ही काय शिकाल?
• विचारांची ताकद ओळखणे: कोणतीही बाह्य घटना आपल्याला दुःख देत नाही, तर त्या घटनेबद्दलचा आपला विचार आपल्याला त्रास देतो हे शास्त्रशुद्ध पद्धतीने समजून घेणे.
• डिस्प्यूटिंगची कला (The Art of Disputing): "मला हे मिळालेच पाहिजे" किंवा "मी परफेक्टच असले पाहिजे" या घातक 'मस्ट-थिंकिंग'ला (Must-thinking) आव्हान देऊन स्वतःच्याच मनाशी वाद घालण्याचे तंत्र.
• विनाअट आत्मस्वीकृती (Unconditional Acceptance): स्वतःच्या आणि इतरांच्या चुका मान्य करून, स्वतःला 'निकामी' न ठरवता विनाअट स्वीकारायला शिकणे, ज्यामुळे अपराधभाव आणि न्यूनगंड कमी होतो.
• इमोशनल इंटेलिजन्स आणि शिस्त: तात्कालिक सुखाच्या (Short-term pleasure) मोहातून बाहेर पडून दीर्घकालीन (Long-term) आणि शाश्वत समाधानासाठी शहाणपणाचे संतुलन कसे साधावे.
• व्यावहारिक उपाय आणि तंत्रे: परीक्षेचा ताण, नोकरी-व्यवसायातील अडचणी, नातेसंबंधांमधील ताण, पब्लिक स्पीकिंग आणि रिजेक्शनच्या (नकाराच्या) भीतीवर मात करण्यासाठी प्रॅक्टिकल पद्धती आणि 'व्हिज्युअलायझेशन' (Visualization) तंत्रे.
हे पुस्तक कोणासाठी आहे? परीक्षेचा ताण असणारे विद्यार्थी, नातेसंबंधांमधील गुंतागुंत सोडवू पाहणाऱ्या व्यक्ती, कामाच्या ठिकाणी ताण अनुभवणारे व्यावसायिक आणि एकूणच मानसिक शांतता, लवचिकता व आत्मविश्वास मिळवू इच्छिणाऱ्या प्रत्येकासाठी हे पुस्तक म्हणजे एक उत्तम रोजचा सोबती आहे.
(टीप: हे पुस्तक वैयक्तिक मानसोपचाराचा पर्याय नाही, तर मानसिक आरोग्यासाठी एक दिशादर्शक साधन आहे.)