*लेखक: विकास ठाकरे*
प्रस्तावना - लेखक काय सांगतो?*
लेखक म्हणतो -
*जगात दोन प्रकारचे आरसे असतात.*
*एक, जो आपला चेहरा दाखवतो.*
*आणि दुसरा, जो आपलं अस्तित्व दाखवतो.*
*`'आरसा' हा दुसऱ्या प्रकारचा आरसा आहे.`*

म्हणजे ही कथा फक्त दिसण्याची नाही, *‘असण्याची’* आहे.

*ही कथा कुणाची?*
> `जन्माने मुलगा, पण मनाने मुलगी. या दोन टोकांमध्ये अडकलेल्या एका जीवाची ही गोष्ट. समाज ज्याला फिडवर, धक्का, पागल म्हणतो, त्या शब्दाच्या पलीकडे एक माणूस दडलेला असतो - त्याची ही कहाणी.`

*लेखकाचा हेतू:*
`हिसाब आहे, शोधणं आहे. पण याच प्रवासात स्वीकृती आहे, प्रेम आहे आणि स्वतःचा शोध आहे.`
`'आरसा' तुम्हाला दुनियेची समाजाच्या बंद दाराआड घेऊन जाईल. तिथलं जगणं, तिच्या वाटणीची, पिचलेली नाती - ते सगळं पहिल्यांदाच इतक्या प्रामाणिकपणे मांडलंय.`

कथेचा आत्मा*
आरसा रे आरसा, मी दिसतो कसा?
मनातून मी निळख, स्वच्छ आरसा...
पण शरीरात आभास,
छळतात श्वासोच्छवास.
प्रश्नांच्या गर्दीत एकटाच उभा,
मी मांडू कसा माझा गोंधळ कसा?
लोक म्हणती स्त्री, लोक म्हणती पुरुष,
मी तर दोघांच्याही पलीकडचा एक हुंकार, एक कुस.
आरसा रे, तूच सांग ना,
मी जाणू कसा, मी कोण, कुणाचा आरसा?
*अर्थ:* ही कविता समीरची व्यथा आहे. मन स्वच्छ, नितळ आहे. पण शरीराचा आभास छळतो. लोक ‘स्त्री’ किंवा ‘पुरुष’ लेबल लावतात, पण तो दोघांच्याही पलीकडे आहे. तो आरशाला विचारतो - ‘मी कोण?’

*कथानक:*
*समीर* नावाचा 19 वर्षांचा मुलगा. जन्माने पुरुष, पण मनाने स्त्री. `Gender Dysphoria`. 19 वर्षे तो ‘मी वेडा आहे का?’ या प्रश्नाने घुसमटतो. एक दिवस बहिणीची लिपस्टिक लावून आरशात ‘ती’ पाहतो. गुगलवर `Gender Dysphoria` वाचतो आणि पहिल्यांदा त्याला कळतं - *‘मी चूक नाही. मला नाव आहे.’*

*संघर्ष:*
1. *स्वतःशी:* ‘मला मुलगी व्हावंसं वाटतं’ हे स्वीकारणं.
2. *आईशी:* आई ‘बाळा’ म्हणते. लिंगाच्या पलीकडे जाऊन स्वीकारते.
3. *बापाशी:* बाप पेपर, बँक, नफा यात गुंग. मुलाच्या डोळ्यातलं पाणी दिसत नाही. समाजाचा आरसा.
4. *समाजाशी:* ‘हिजडा’, ‘खानदानाची इज्जत मातीत’ - या शिव्या.

*आरसा म्हणजे काय?*
1. *काचेचा आरसा:* ज्यात समीर पहिल्यांदा ‘ती’ पाहतो.
2. *समाजाचा आरसा:* जो फक्त ‘पुरुष’ किंवा ‘स्त्री’ पाहतो.
3. *आईचे डोळे:* जो खरा आरसा आहे. तो ‘बाळ’ पाहतो.
4. *ही कादंबरी:* जी समाजाला ‘दुसरा आरसा’ दाखवते - . एक वाक्यात ‘आरसा’*
*‘आरसा’ ही त्या प्रत्येक जीवाची कहाणी आहे जो समाजाच्या ‘पुरुष/स्त्री’च्या आरशात बसत नाही, आणि स्वतःच्या ‘अस्तित्वाच्या’ आरशात उत्तरं शोधतो. ही कथा हसवते, रडवते, विचार करायला लावते आणि शेवटी ‘स्वीकार’ शिकवते.*

--
ही कथा *शोधाची, स्वीकृतीची आणि प्रेमाची* आहे. विकृतीची नाही.